IPS – Individuele Plaastsing en Steun

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) is een benadering voor het ondersteunen van mensen met psychische aandoeningen bij het vinden en behouden van betaald werk in reguliere werkomgevingen. Het model is gebaseerd op de overtuiging dat iedereen die wil werken, kan werken en dat werk een belangrijke rol speelt in het herstelproces en bijdraagt aan het welzijn van individuen met psychische problemen.

Belangrijkste 8 Principes van IPS:

1. Regulier werk of opleiding is het doel

Een gewone baan, waarop iedereen kan solliciteren, is bereikbaar voor mensen met een ernstige psychische aandoening.

1. Niemand wordt uitgesloten

Iedere werkzoekende met een ernstige psychische aandoening (ongeacht diagnose, ernst van de symptomen of beperking, opname) die de wens heeft om te gaan werken in een gewone baan, kan aan een IPS-traject deelnemen.

1. Integratie van toeleiding naar werk of opleiding en zorg

IPS-trajectbegeleiders nemen deel aan en stemmen af met het ggz-team dat de zorg of behandeling biedt.

1. Voorkeur van werkzoekende staat voorop

Keuzes rond werk of opleiding worden gebaseerd op de voorkeuren, kwaliteiten en ervaringen van de werkzoekende. Niet op wat een behandelaar of trajectbegeleider goed voor hem vindt.

1. Ondersteuning rond werk en inkomen

IPS-trajectbegeleiders helpen deelnemers aan goede, begrijpelijke informatie over de gevolgen van betaald werk voor inkomen, uitkering of toeslagen.

1. Snel zoeken, snel plaatsen

Geen training of werkervaring opdoen vooraf. Zo nodig volgt training op de werk- of opleidingsplek.

1. Baan(kans)ontwikkeling

IPS-trajectbegeleiders onderhouden systematisch een netwerk van werkgevers en opleidingsinstellingen die mensen met een psychische aandoening willen aannemen. Zij kennen die bedrijven en de vaardigheden waarnaar de werkgevers bij werknemers op zoek zijn.

1. Blijvende ondersteuning

Na plaatsing is individuele begeleiding beschikbaar zo lang als nodig en gewenst. Ook werkgevers kunnen worden begeleid.

Werkwijze van IPS:

• Screening: Potentiële deelnemers worden gescreend om hun motivatie voor werk te bepalen. Uitgangspunt is dat iedereen geschikt is, ongeacht psychiatrische aandoening. De screenings periode richt zich met namelijk om te onderzoeken in hoeverre iemand gemotiveerd is om weer aan het werk te gaan.
• Werkgerichte begeleiding: IPS-begeleiders werken samen met cliënten om hun werkdoelen te identificeren en ondersteunen hen bij het vinden van geschikte vacatures, het sollicitatieproces en eventuele aanpassingen op de werkplek.
• Onderhandelen met werkgevers: IPS-begeleiders onderhandelen met werkgevers om werkplekken indien nodig aan te passen en om ondersteunende maatregelen te nemen, zoals flexibele werktijden.
• Ondersteuning na plaatsing: Zodra een cliënt is geplaatst, biedt de IPS-begeleider voortdurende ondersteuning op de werkplek. Dit kan variëren van training on-the-job tot hulp bij het oplossen van problemen of het omgaan met stress op het werk.
• Monitoring en evaluatie: De voortgang van de cliënt wordt regelmatig geëvalueerd om te controleren of de plaatsing succesvol is en om eventuele problemen tijdig aan te pakken. Zo is er contact met het behandelteam, waardoor ook op voorhand geanticipeerd kan worden op mogelijk consequenties van medicatiewisselingen of aspecten die spelen in de behandel-/thuissituatie die van invloed kunnen zijn op het werk.

Effectiviteit van IPS:

• Ondersteund door onderzoek: IPS is sterk onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek en wordt erkend als een effectieve methode voor arbeidsre-integratie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen. Onderzoeken tonen aan dat IPS resulteert in hogere plaatsingspercentages en langere duur van werkverhoudingen vergeleken met traditionele benaderingen.
• Internationale implementatie: IPS wordt wereldwijd geïmplementeerd in diverse settings, variërend van gezondheidszorginstellingen tot sociale diensten en arbeidsbureaus.
• Erkenning en implementatie in beleid: IPS heeft bijgedragen aan beleidsveranderingen en initiatieven die gericht zijn op het bevorderen van inclusieve arbeidsomgevingen en het verminderen van stigma’s rondom psychische gezondheid op de werkplek.

In essentie biedt IPS een gestructureerde en evidence-based aanpak om mensen met ernstige psychische aandoeningen te ondersteunen bij het vinden en behouden van werk, met als uiteindelijk doel het bevorderen van hun herstel en welzijn door middel van participatie in de samenleving.

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) werkt om verschillende redenen:

1. Focus op betaald werk: IPS richt zich op het vinden en behouden van betaald werk in reguliere arbeidsomgevingen. Dit bevordert de integratie in de maatschappij en versterkt het gevoel van eigenwaarde en zelfredzaamheid bij mensen met ernstige psychische aandoeningen.
2. Evidence-based benadering: IPS is sterk onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek. Studies tonen aan dat IPS effectiever is dan traditionele programma’s voor arbeidsre-integratie bij het vergroten van werkparticipatie en het behoud van banen op lange termijn.
3. Individuele ondersteuning: IPS biedt langdurige, individuele ondersteuning door speciaal opgeleide begeleiders. Deze begeleiding is gericht op de specifieke behoeften van de persoon, zoals het omgaan met symptomen op het werk en het aanleren van werkgerelateerde vaardigheden.
4. Geen eisen vooraf: In tegenstelling tot veel andere programma’s vereist IPS geen voorafgaande stabilisatie van symptomen of deelname aan therapie. Dit verlaagt de drempel voor deelname en vergroot de kans op succesvolle arbeidsintegratie.
5. Holistische benadering van herstel: Werk wordt gezien als een essentieel onderdeel van het herstelproces van mensen met psychische aandoeningen. Het hebben van een baan draagt bij aan structuur, sociale contacten, eigenwaarde en financiële onafhankelijkheid.
6. Inclusie en empowerment: IPS bevordert inclusie door mensen met psychische aandoeningen gelijke kansen te bieden op de arbeidsmarkt. Het empoweren van individuen draagt bij aan hun gevoel van eigenwaarde en maatschappelijke participatie.

Door deze principes samen te brengen, biedt IPS een effectieve en humane aanpak om de arbeidsdeelname van mensen met ernstige psychische aandoeningen te vergroten, hun kwaliteit van leven te verbeteren en stigma’s in de samenleving te verminderen.

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) is in de jaren 90 van de vorige eeuw ontwikkeld door Robert Drake en Deborah Becker aan het Dartmouth Psychiatric Research Center in de Verenigde Staten. Het model is ontworpen om mensen met ernstige psychische aandoeningen te helpen bij het vinden en behouden van betaald werk, door werk en behandeling te integreren.

IPS kwam voort uit de behoefte aan een effectievere methode voor arbeidsre-integratie dan de traditionele benaderingen, die vaak onvoldoende rekening hielden met de specifieke uitdagingen en behoeften van mensen met psychische problemen. Het model is gebaseerd op de principes van evidence-based practice en legt een sterke nadruk op snel werk vinden, langdurige ondersteuning en het centraal stellen van de voorkeuren van de cliënt.

In Nederland is IPS geïntroduceerd en verder ontwikkeld door samenwerking tussen GGZ-instellingen, re-integratiebedrijven en overheidsinstanties. Onderzoek en pilots, zoals die uitgevoerd door het Trimbos-instituut, hebben de effectiviteit van IPS in de Nederlandse context aangetoond. Dat heeft geleid tot bredere implementatie en acceptatie van de methode.

Bronnen:

• Drake, R. E., Becker, D. R., & Bond, G. R. (2003). Recent research on vocational rehabilitation for persons with severe mental illness. Current Opinion in Psychiatry, 16(4), 451-455.
• Dartmouth Psychiatric Research Center. (z.d.). Dartmouth IPS Supported Employment Center
• IPS is goed toepasbaar en veelbelovend bij mensen met common mental disorder in Nederland – Kenniscentrum Phrenos